Λίνα Μουσιώνη, Το Μουσείο των Υποσχέσεων

Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια, Μεταίχμιο, Αθήνα 2016

 

Ένα μουσείο κρύβει πάντα μέσα του τις αφορμές για ποικίλα συναισθήματα και συγκινήσεις. Από τη μια το πριν - η προσδοκία της επαφής με τους κόσμους από τους οποίους προέρχονται τα εκθέματά του. Από την άλλη το μετά – το καταστάλαγμα της εντύπωσης που παγιώνεται σε συναίσθημα. Συνεκτικός κρίκος ανάμεσα στο άυλο πριν και στο εξίσου άυλο μετά είναι τα εκθέματα, εκπρόσωποι συνήθως ενός υλικού κόσμου. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει στα συμβατικά μουσεία. Τι γίνεται όμως μ’ ένα μουσείο στο οποίο και τα ίδια τα εκθέματα είναι εξίσου άυλα με προσδοκίες κι εντυπώσεις; Ένα μουσείο υποσχέσεων;

Σ’ ένα τέτοιο μουσείο θα βρεθεί –και μάλιστα με τα χίλια ζόρια κι αναζητώντας ένα χαμένο έκθεμα– η Μαργαρίτα, η αφηγήτρια του βιβλίου που παρουσιάζω σήμερα, ονειροπόλα, κάπως ενοχική, όχι φοβερά φιλαλήθης και καθόλου ένθερμη οπαδός των μουσείων, με τα οποία τη συνδέει ένα αρκετά βεβαρημένο παρελθόν. Η περιπλάνησή της, μέσα από μυστηριώδεις γρίφους και σπαζοκεφαλιές, από αίθουσα σε αίθουσα του παράδοξου Μουσείου θα της αποκαλύψει ένα σωρό θαυμαστά εκθέματα που καθένα έχει να της διηγηθεί μια διαφορετική ιστορία υποσχέσεων και προσδοκιών, αναμοχλεύοντας μνήμες, πυροδοτώντας σκέψεις, φέρνοντας στην επιφάνεια καλά κρυμμένες προσωπικές αλήθειες. Ένα ταξίδι αυτογνωσίας, που θα φτάσει στο τέρμα του μέσα από την υπερβατική ανακάλυψη του χαμένου εκθέματος.

Ευφάνταστη ιστορία, ειπωμένη με χιούμορ, ντυμένη με πολύχρωμες εικόνες, γρίφους και ομοιοκατάληκτους διαλόγους εμποτισμένους με έντονη ποιητική διάθεση, με βασικό αφηγηματικό μοχλό της τη διαρκή εναλλαγή και διαπλοκή του εξωτερικού –μουσειακού– κόσμου και των συναισθημάτων και σκέψεων της ηρωίδας. Σχέση αμφίδρομη, αφού αυτά ακριβώς τα συναισθήματα κι οι σκέψεις που πυροδοτούνται από την επαφή με τα εκθέματα γίνονται και ο προσωπικός μίτος χάρη στον οποίο το κορίτσι οδηγείται τελικά στη λύση του μυστηρίου και στη συμφιλίωση τόσο με τον εαυτό του όσο και με τον απεχθή μουσειακό χώρο, που από μέρος ψυχρό κι αδιάφορο μεταλλάσσεται σε καθρέφτη της ίδιας της της ύπαρξης.

Η Ναταλία Καπατσούλια αναλαμβάνει ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο, που δεν είναι άλλο από το να εικονοποιήσει το άυλο και υπερβατικό των υποσχέσεων. Και το πετυχαίνει, ντύνοντας με διαφορετικά κι απολύτως ταιριαστά χρώματα τις αίθουσες του ιδιαίτερου αυτού μουσείου, παίζοντας άλλοτε με το φως κι άλλοτε με τη σκιά, ισορροπώντας ανάμεσα στο χιούμορ και στην υπαινικτική αφαιρετικότητα, αποδίδοντας εξαιρετικά την ατμόσφαιρα της ιστορίας και ελαφρύνοντάς την όπου αυτό είναι αναγκαίο.

Παραδόξως, αν και καθόλου δεν πιστεύω στις υποσχέσεις, απόλαυσα την αναγνωστική περιπλάνηση στο μουσείο που τις στεγάζει. Κι όχι μονάχα για τη χαρά του ταξιδιού. Αλλά και για ό,τι αναπάντεχο με περίμενε στο τέλος της διαδρομής, χαμογελώντας μου υπαινικτικά από τον ανοιχτό ορίζοντα του αγνώστου.

Χρήστος Δημόπουλος, Η μάσκα του βασιλιά

Εικονογράφηση: Σάντρα Ελευθερίου, Εκδόσεις Ψυχογιός, Αθήνα 2016

 

Οι οπαδοί της τηλεοπτικής εκπομπής Ουράνιο Τόξο θυμάστε, φαντάζομαι, τον Ήπιο Θερμοκήπιο. Ο συμπαθής καθηγητής και οι δυο φίλοι του, Λόγιος Λεξιλόγιος και Ίδιος Εγχειρίδιος, συνταξιούχοι πια, έχουν ιδρύσει τη Λέσχη Συνταξιούχων Εξερευνητών. Ωστόσο ο νεότερος από τους τρεις Ήπιος Θερμοκήπιος παραμένει και μάχιμος και μαχητικός και μας υπόσχεται κάμποσες χορταστικές περιπέτειες, η πρώτη από τις οποίες κυκλοφορεί ήδη με τον τίτλο Η μάσκα του βασιλιά. 

Η πλοκή, με δυο λόγια, έχει ως εξής: Ο καθηγητής Ήπιος Θερμοκήπιος καλείται να λύσει έναν γρίφο που θα τον οδηγήσει, παρέα με τα δυο του εγγόνια, τον μεθοδικό Ορέστη και την αθλητική Αθηνά, αρχικά στις Μυκήνες και κατόπιν στο μακρινό Περού, και συγκεκριμένα στο μυστηριακό Μάτσου Πίτσου, όπου θα πρέπει, εκτός από τις πρακτικές δυσκολίες, να αντιμετωπίσει και τον παμπόνηρο Σκοτσέζο Ντάνκαν ΜακΝτούγκαλ… Μια καλοστημένη περιπέτεια που, εκτός από την απαραίτητη δράση και την ικανή δόση μυστηρίου, περιέχει και κάμποσες πληροφορίες ιστορικού, γεωγραφικού, γλωσσικού και λαογραφικού περιεχομένου, που θα αφομοιωθούν ευχάριστα από τα παιδιά. Έξυπνο το εύρημα της σύνδεσης δυο τόσο μακρινών μεταξύ τους πολιτισμών, καθώς και η σύμπραξη και συνεργασία παιδιών και παππού – αφού η παρουσία των πρώτων επιτρέπει την ταύτιση του παιδιού αναγνώστη μαζί τους, ενώ η ύπαρξη του δεύτερου καθιστά την ιστορία περισσότερο πειστική.

Εξαιρετική η εικονογράφηση της Σάντρας Ελευθερίου, που πλάθει εκπληκτικούς και ιδιαίτερα εκφραστικούς χαρακτήρες – αξέχαστοι θα μου μείνουν ο καθηγητής Θερμοκήπιος, που εμένα μου θύμισε κάτι από Σον Κόννερυ σε ρόλο μπαμπά Ιντιάνα Τζόουνς, καθώς και ο παμπόνηρος κι ολοστρόγγυλος Ντάνκαν ΜακΝτούγκαλ. Εύστοχη και η επιλογή της να ενσωματώσει στις εικόνες της φωτογραφικά στοιχεία από τα μνημεία που επισκέπτονται οι ήρωες, «ξεναγώντας» νοερά τους μικρούς αναγνώστες σε αυτά.

Μια περιπέτεια για παιδιά που ξεφεύγει από τα ασφυκτικά ελληνοκεντρικά πλαίσια, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την αξία της πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς κάθε λαού και την ανάγκη της διατήρησης και του σεβασμού της.