Σειρές βιβλίων, η μεγάλη αγάπη των παιδιών

Αυτό που αγαπάνε τα παιδιά. Ιστορίες αυτόνομες ή σε συνέχειες, ήρωες οικείοι ή διαφορετικοί αλλά πάντα με μια κοινή αναφορά. Από την τρέχουσα παραγωγή διάλεξα τέσσερις πολύ διαφορετικές μεταξύ τους σειρές βιβλίων γραμμένες από Έλληνες συγγραφείς που για τους λόγους της η καθεμιά τράβηξαν το ενδιαφέρον μου το τελευταίο διάστημα.

Βασίλης Παπαθεοδώρου, Απρόσμενοι φίλοι

• Τόγκο, το σκυλί των πάγων, Εικονογράφηση Λίλα Καλογερή, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2017
•  Αύρα, το άλογο ολυμπιονίκης, Εικονογράφηση Λίλα Καλογερή, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2017

Σε πολλά βιβλία του ο Βασίλης Παπαθεοδώρου αφορμάται από πραγματικές ιστορίες, τις οποίες εξελίσσει και διαμορφώνει μυθοπλασιακά, δίνοντάς μας ενδιαφέροντα μυθιστορήματα και αφηγήματα. Στη σειρά Απρόσμενοι φίλοι, η οποία απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας, μας συστήνει μια σειρά από ζώα που με κάποιο ιδιαίτερο κατόρθωμά τους έμειναν γνωστά στο πέρασμα των αιώνων. Στα δυο πρώτα βιβλία της σειράς, το λυκόσκυλο Τόγκο κατορθώνει να διατρέξει σέρνοντας το έλκηθρο μια μεγάλη απόσταση μέσα στους πάγους σε μια σκυταλοδρομία ζωής ή θανάτου, ενώ στο δεύτερο η Αύρα, το άλογο ολυμπιονίκης, παρά την πτώση του αναβάτη της στους Ολυμπιακούς αγώνες, συνεχίζει την κούρσα της και στέφεται νικήτρια, χαρίζοντας περηφάνια κι ενθουσιασμό στους Κορίνθιους. 

Δε χρειάζεται να πω πόσο αγαπούν τα παιδιά μικρής ηλικίας τις ιστορίες με ζώα – που στη συγκριμένη σειρά αποτυπώνονται και πολύ γλυκά από τη Λίλα Καλογερή. Πέραν αυτής της αγάπης όμως, το ενδιαφέρον τους θα κεντριστεί από το ταξίδι σε άλλες εποχές και κουλτούρες, αλλά κι από την αρκετές φορές πολύ διαφορετική, πιο χρηστική απ’ ό,τι στις μέρες μας, αντίληψη των ανθρώπων για τα ζώα. Η σύντομη ενότητα «Η πραγματική ιστορία» στο τέλος του βιβλίου θα τους δώσει μια γεύση της διαδρομής που χρειάζεται να διανύσει ένα πραγματικό γεγονός μέχρι να γίνει λογοτεχνία, ενώ στην ενότητα «Μαθαίνουμε» δίνεται ένα σύντομο πραγματολογικό πλαίσιο που θα τα βοηθήσει να τοποθετήσουν τα γεγονότα στον τόπο και στον χρόνο. Με ενδιαφέρον περιμένουμε το τρίτο βιβλίο της σειράς, Σερ Αμί, το περιστέρι του πολέμου.

Εύη Παπαδοπούλου, Αρχαιολογικά παραμύθια

• Το ημερολόγιο των άστρων, Εικονογράφηση Κατερίνα Βερούτσου, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018
• Το όνειρο του Νικία και της Μελίτης, Εικονογράφηση Κατερίνα Βερούτσου, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018

Ταξίδι στον χρόνο κάνει και η Εύη Παπαδοπούλου, με τα δυο πρώτα βιβλία της σειράς Αρχαιολογικά παραμύθια, με σταθερό πάντα σκηνικό τους την αρχαία Ελλάδα. Ιστορίες εμπνευσμένες από αληθινούς χώρους και ευρήματα, τα βιβλία Το ημερολόγιο των άστρων και Το όνειρο του Νικία και της Μελίτης μάς ταξιδεύουν στη θαλάσσια περιοχή των Αντικυθήρων το πρώτο και στους Δελφούς το δεύτερο. Στο Ημερολόγιο των άστρων, δυο νέοι ταξιδεύουν πάνω σ’ ένα πλοίο που κουβαλά σ’ ένα του κιβώτιο τον «πρώτο υπολογιστή της αρχαιότητας». Στο Όνειρο του Νικία και της Μελίτης δυο φιλόδοξοι νέοι μουσικοί θα βρεθούν αντιμέτωποι στους δελφικούς αγώνες, κι όταν μέσα από τη γνωριμία αυτή θα γεννηθεί η αγάπη, οι ζωές τους θα βρεθούν έρμαια δυνάμεων που ξεπερνούν τα ανθρώπινα.

Με λόγο ποιητικό και λυρικό, διανθισμένο στο δεύτερο βιβλίο με όμορφα τραγούδια που δένουν απολύτως με το πνεύμα και την πλοκή του κειμένου της, η συγγραφέας αποτυπώνει με εκφραστικότητα και πραγματολογική γνώση εποχές και καταστάσεις, συνδυάζει μύθο και πραγματικότητα, αρχαιοελληνική παράδοση και λογοτεχνία. Όμορφες περιγραφές, με εντυπωσιακότερη κατά τη γνώμη μου αυτή του μηχανισμού των Αντικυθήρων. Ταιριαστή η εικονογράφηση της Κατερίνας Βερούτσου.

Αλεξάνδρα Μπίζη, Ο πειρατής Περπερούα και ο Κοιμισμένος κροκόδειλος, εικονογράφηση Ναταλία Καπατσούλια, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018

Μπορεί τα βιβλία του Περπερούα να μην απαρτίζουν ξέχωρη σειρά, ωστόσο στη συνείδησή μας αποτελούν αυτόνομο κομμάτι της πετυχημένης σειράς Χωρίς σωσίβιο, έχοντας φτάσει πλέον σε έναν αξιοσέβαστο αριθμό τίτλων. Αυτό που πετυχαίνει η Αλεξάνδρα Μπίζη στον Περπερούα είναι να δημιουργήσει έναν παραμυθένιο ήρωα με εξωτικό όνομα και αύρα και, χάρη ακριβώς στην ευρηματική της ονοματοποιία, να στήσει έναν ολόκληρο κόσμο που τον περιβάλλει – τόπους και πρόσωπα, φίλους και εχθρούς. Κι έχει επιπλέον τη μεγάλη τύχη η εικονογράφηση που συνοδεύει το κείμενό της να παίρνει τους χαρακτήρες της και να τους αποτυπώνει με τόση εκφραστικότητα και πολυχρωμία που όνομα και μορφή, ιστορία και εικόνα δένονται αξεδιάλυτα στο μυαλό του αναγνώστη. Με τον τρόπο αυτό, οι σύντομες περιπέτειες του πειρατή Περπερούα και του πληρώματός του αποκτούν στο παιδικό μυαλό διαστάσεις και προεκτάσεις που ξεπερνούν τα όρια μιας απλής ιστορίας.

Στο πιο φρέσκο βιβλίο της σειράς, Ο πειρατής Περπερούα και ο Κοιμισμένος κροκόδειλος, ο διαβόητος πειρατής και η άσπονδη φίλη του η Μάρθα Ρουθ η τρομερή μπλέκονται σε μια απίθανη βιβλιοφιλική περιπέτεια στην οποία πρέπει να συνεργαστούν αλλά και να ξεπεράσουν ανυπέρβλητα εμπόδια. Ονόματα, τοπωνύμια και τίτλοι βιβλίων χτίζουν γι’ άλλη μια φορά ένα συναρπαστικό σκηνικό, αποφεύγοντας τις αχρείαστες φλυαρίες, ενώ η Ναταλία Καπατσούλια μάς δίνει, νομίζω, την ωραιότερη ως τώρα εικονογράφησή της σε βιβλίο της συγκεκριμένης σειράς, διαλέγοντας υπέροχα χρώματα, προσδίδοντας βάθος στις σκηνές και μια γοητευτική αύρα μυστηρίου στις εικόνες της.

Γιώργος Κωνσταντινίδης – Σωτήρης Μητρούσης, Ένα μυστήριο για τον… Μπούφο, Εκδόσεις Μίνωας, Αθήνα 2018 (6 τίτλοι ως τώρα)

Σε τελείως διαφορετικό πνεύμα κινείται η σειρά Ένα μυστήριο για τον… Μπούφο, όπου Γιώργος Κωνσταντινίδης και Σωτήρης Μητρούσης συμπράττουν για να δημιουργήσουν έναν αλλόκοτο ήρωα ντετέκτιβ, τον γκαφατζή και αφελή Στέλιο, ο οποίος ανακαλύπτει παντού μυστήρια, όχι σπάνια προξενώντας την απορία των γύρω του, και που, παρ’ όλες τις γκάφες του και τις ανορθόδοξες μεθόδους του, ή ίσως κι εξαιτίας τους, κατορθώνει να τα λύνει με τρόπο ξεκαρδιστικό και συχνά ανέλπιστο ακόμα και για τον ίδιο. Στη σειρά, που αριθμεί έξι τίτλους ως τώρα, χώροι δράσης είναι το σπίτι, η γειτονιά, το σχολείο, το εμπορικό κέντρο κτλ., μέρη δηλαδή συνυφασμένα με την καθημερινότητα, ικανά όμως να εξάψουν την περιέργεια του Στέλιου.

Εξαιρετικό το δέσιμο των κειμένων του Γιώργου Κωνσταντινίδη και των σκίτσων του Σωτήρη Μητρούση, γρήγοροι ρυθμοί και άφθονο λεκτικό και καταστασιακό χιούμορ. Αν κάποια στιγμή χάσετε τη σελίδα, μην επιχειρήσετε να την αναζητήσετε από την αρχή προς το τέλος αλλά από το τέλος προς την αρχή, μια και η σελιδαρίθμηση ακολουθεί ανάποδη λογική. Ίσως επειδή θέλει να υπογραμμίσει την ανάποδη από πολλές απόψεις διαχείριση της πραγματικότητας από τον κεντρικό ήρωα. Ίσως κι επειδή σ’ όλα τα μεγάλα μυστήρια ο χρόνος, και μαζί του οι σελίδες, μετράνε ανάποδα…

Βασίλης Παπαθεοδώρου, Ναι, Βιρτζίνια, υπάρχει Άγιος Βασίλης!

Εικονογράφηση: Λίλα Καλογερή, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2013 (από 8 ετών)

 

 

Πριν από 116 χρόνια, τα Χριστούγεννα του 1897, χρονιάς που η χώρα μας ζούσε μια από τις μεγαλύτερες εθνικές της τραγωδίες, στη μακρινή Αμερική η μικρή Βιρτζίνια Ο’Χάνλον στέλνει ένα γράμμα σε μια ευρείας κυκλοφορίας εφημερίδα ζητώντας να της επιβεβαιώσουν την ύπαρξη ή μη του Αϊ-Βασίλη. Ο συντάκτης που αναλαμβάνει να της απαντήσει, έπειτα από πολλή σκέψη, και αφορμώμενος από μια προσωπική ανάμνηση, γράφει και δημοσιεύει στην εφημερίδα μια τεκμηριωμένη απάντηση που επιβεβαιώνει την ύπαρξη του αγίου των παιδιών, αλλάζοντας για πάντα τη ζωή της μικρής Βιρτζίνια.

Κάπως έτσι ξεκινάει το βιβλίο του Βασίλη Παπαθεοδώρου, το οποίο, εκκινώντας από την αληθινή και πολυαφηγημένη ιστορία της Βιρτζίνια, εστιάζει στη συνέχεια σε στιγμές από τη ζωή της ενήλικης πια ηρωίδας του, και μάλιστα στιγμές χριστουγεννιάτικες: η Βιρτζίνια δασκάλα, να προσπαθεί να μεταλαμπαδεύσει την πίστη της για την ύπαρξη του Αϊ-Βασίλη στους μικρούς μαθητές της, η Βιρτζίνια μητέρα μιας μονογονεϊκής οικογένειας να μεγαλώνει με αγάπη και στοργή την κόρη της, η Βιρτζίνια να προσφέρει στήριξη, φιλοξενία και χείρα βοηθείας και αλληλεγγύης σε φτωχούς, κυνηγημένους και απόκληρους της κοινωνίας.

Η γραμμική –με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση της ανάμνησης του δημοσιογράφου– αφήγηση, σε συνδυασμό με την εστίαση σε στιγμιότυπα από τη ζωή της ηρωίδας, που προϋποθέτει σημαντικά χρονικά άλματα, δίνει τη δυνατότητα στο συγγραφέα όχι μόνο να παρακολουθήσει την εξέλιξη του χαρακτήρα της αλλά και να αναδείξει τη συνέπεια με την οποία πορεύτηκε η Βιρτζίνια στη ζωή της, προβάλλοντας ταυτόχρονα, σαν σε τοιχογραφία, μια συνοπτική καταγραφή της ιστορίας του εικοστού αιώνα: δυο παγκόσμιοι πόλεμοι, το κραχ του ’29, οι φυλετικές διακρίσεις σε βάρος των μαύρων στην Αμερική, η βία των πόλεων. Εικόνες από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, εφιαλτικά επίκαιρες. Το σκληρό πρόσωπο της ανθρωπότητας αντιστικτικά βαλμένο απέναντι στη χαρά των Χριστουγέννων. Και κάπου εκεί ανάμεσα η ελπίδα να ανατέλλει χάρη στο θετικό πνεύμα και την πίστη της Βιρτζίνια.

Η Βιρτζίνια Ο'Χάνλον κατέχει τον κεντρικό ρόλο στο βιβλίο, πλαισιωμένη από πρόσωπα που, όσο κι αν απασχολούν με την ιστορία τους ένα, το πολύ δύο κεφάλαια, δεν παύουν να επανέρχονται στη συνέχεια, έστω ως απλοί θεατές ή κομπάρσοι, με συνδετικό πάντα κρίκο την ίδια την πρωταγωνίστρια, η οποία τελικά κατορθώνει να αποδείξει έμπρακτα ότι ο Αϊ-Βασίλης όντως υπάρχει: ενσαρκωμένος στο δικό της πρόσωπο, πηγή παρηγοριάς, ελπίδας, γενναιοδωρίας και ανθρωπιάς. Για τον ίδιο άλλωστε λόγο είχε επιβεβαιώσει την ύπαρξη του αγίου στη μικρή Βιρτζίνια κι ο Φράνσις Τσερτς, ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας Σαν, το μακρινό 1897, ενθυμούμενος το φτερούγισμα ελπίδας που χάρισε σ’ ένα πλήθος δυστυχισμένων, τσακισμένων από τον πόλεμο παιδιών η δική του απρόσμενη παρουσία ανάμεσά τους.

Κι αν η αληθινή ιστορία του Φράνσις Τσερτς και της Βιρτζίνια Ο’Χάνλον, δυο ανθρώπων που, σημειωτέον, ποτέ δε συναντήθηκαν μεταξύ τους, μπόρεσε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία και όχι μόνο, τότε, με τη δική της σειρά, η λογοτεχνία χρωστάει και στους δυο τους το θαύμα μιας συνάντησης που ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια της ζωής τους. Μα και το άλλο θαύμα, αυτό στο οποίο με θέρμη πίστεψαν σ’ όλη τους τη διαδρομή. Στο βιβλίο του Παπαθεοδώρου θα τα δούμε να πραγματοποιούνται και τα δύο. Έστω και την ύστατη ώρα.

Βιβλιόπληκτα ζωάκια (από 5 ετών)

Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Ο Βιβλιοπόντικας, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2004, Όταν ο Βιβλιοπόντικας συνάντησε την Τίτα Γραβιέρα, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2004, Μυστήριο στη Βιβλιοποντικοθήκη, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2006, Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι του Βιβλιοπόντικα, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2007, Ο θησαυρός του Βιβλιοπόντικα, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2009 (όλα σε εικονογράφηση Κιάρα Φεντέλε)

Βαγγέλης Ηλιόπουλος - Πόλυ Βασιλάκη, Η κυρία Καμηλοπάρδαλη ήταν σοφή! εικονογράφηση Λίλα Καλογερή, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2005

Αγγελική Βαρελλά, Το χατίρι του δράκου, εικόνες Γιώργος Δημητρίου, σειρά "Μικρές καληνύχτες", Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2012 

 

Θα ξεκινήσω τη φετινή χρονιά γράφοντας για βιβλία με θέμα τα ίδια τα βιβλία, με ήρωες κάτι υπέροχους βιβλιόπληκτους τύπους που, αν και εκπρόσωποι του ζωικού βασιλείου, λατρεύουν την ανάγνωση, εκδηλώνοντας μάλιστα ορισμένες φορές αυτή τους την αγάπη με ακραίους τρόπους... 

 
                             

Κι αρχίζω από το Βιβλιοπόντικα. Σίγουρα θα σκεφτείτε: Τι καινούριο έχεις να μας πεις για τον φοβερό και τρομερό αυτό ποντικό; Όντως, έχουν γραφτεί πολλά, έχουν ειπωθεί ακόμα περισσότερα. Αλλά για μένα τα πέντε βιβλία του Βαγγέλη Ηλιόπουλου με ήρωα αυτό τον αξιολάτρευτο ποντικούλη που τρώει βιβλία για να χορτάσει όχι μονάχα την πείνα του αλλά και την επιθυμία του για γνώση είναι μια αστείρευτη πηγή αναγνωστικής απόλαυσης. Τι να πρωτοδιαλέξει κανείς από τις βιβλιοπεριπέτειές του: Την έκπληξη και τον ενθουσιασμό των μικρών μαθητών στο πρώτο βιβλίο της σειράς, όταν ανακαλύπτουν στην τάξη τους ένα ποντικάκι που πρώτα διαβάζει τα βιβλία τους και ύστερα τα τρώει, κάνοντας παράλληλα το δάσκαλο στις γάτες; Την απεγνωσμένη περιπλάνηση του ήρωά μας σε ένα σωρό δουλειές σχετικές με τον κόσμο του βιβλίου στο Όταν ο Βιβλιοπόντικας συνάντησε την Τίτα Γραβιέρα; Την τρυφερότητα με την οποία αγκαλιάζει στο Μυστήριο στη Βιβλιοποντικοθήκη τα παραπονεμένα βιβλία, εκείνα που μένουν στα αζήτητα λαχταρώντας υπομονετικά τον ερχομό ενός πρόθυμου αναγνώστη; Την παρέλαση από γαργαλιστικές βιβλιοσυνταγές στο Χριστουγεννιάτικο τραπέζι του Βιβλιοπόντικα, για το οποίο σας τα είπα αναλυτικά πριν από λίγο καιρό εδώ; Ή μήπως τη συναρπαστική όσο και γοητευτική περιπλάνηση του ήρωά μας σε γνωστά παραμύθια και παιδικά βιβλία σε αναζήτηση ενός θησαυρού που να ταιριάζει στη νεογέννητη κορούλα του στο Θησαυρό του Βιβλιοπόντικα; Μεταξύ μας, μπορεί ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος να έχει γράψει ένα σωρό βιβλία, κάποια από αυτά εξαιρετικά, ορισμένα εμβληματικά, εμένα πάντως θα μου αρκούσαν οι πέντε ιστορίες του απίθανου Βιβλιοπόντικα, με τη φοβερή πείνα που σου ξυπνά για διάβασμα μες στην ονειρεμένη Βιβλιοποντικοθήκη του, για να τον κατατάξω στους κορυφαίους Έλληνες συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας.

                        

Αλλά ο Ηλιόπουλος μαζί με την Πόλυ Βασιλάκη μάς έχουν χαρίσει άλλο ένα ενδιαφέρον βιβλίο βιβλιοφιλικού χαρακτήρα, με ηρωίδα μια φιλομαθή καμηλοπάρδαλη: Η κυρία Καμηλοπάρδαλη ήταν σοφή! μας τονίζουν ήδη από τον τίτλο. Να σας πω γιατί; Γιατί, μέσα από τα βιβλία που διάβαζε, το φιλομαθές μηρυκαστικό μάθαινε τον κόσμο, κατανοούσε τις επιθετικές συμπεριφορές των άγριων θηρίων και γι’ αυτό ήταν το μοναδικό ζώο στη ζούγκλα που δεν τα φοβόταν. Με την αγάπη της για τα βιβλία, που στην αρχή την έκανε να φαντάζει σε όλα τ’ άλλα ζώα ακατανόητη και παράξενη, κέρδισε την εκτίμηση και το σεβασμό τους, βοηθώντας τα παράλληλα να ξεπεράσουν τους φόβους τους και να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους.


                                

Κι αν μια βιβλιόφιλη καμηλοπάρδαλη δε μας ξενίζει και τόσο, δε θα λέγαμε το ίδιο για ένα άλλο ζωάκι που λατρεύει το διάβασμα, το δράκο της Αγγελικής Βαρελλά. Στο βιβλίο της Το χατίρι του δράκου η σπουδαία Ελληνίδα συγγραφέας μάς γνωρίζει ένα δράκο αλλιώτικο απ’ τους άλλους: ήσυχο, άκακο, σοβαρό, κύριο σωστό. Αλλά και πολύ μόνο. Με αποκλειστική συντροφιά τα βιβλία του. Καθότι βιβλιοφάγος. Όχι με τον τρόπο του Βιβλιοπόντικα, απλώς μανιώδης αναγνώστης. Καθώς όμως η μοναξιά του είναι αβάσταχτη, μια μέρα εύχεται να έρθουν να του κάνουν παρέα όλοι εκείνοι οι δράκοι που κατοικούν σε αφθονία στα αγαπημένα του βιβλία. Όταν βέβαια αρχίζουν να εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο τα μυθικά τέρατα κι οι δράκοι των παραμυθιών μες στο δωμάτιό του, τρομάζει, μια και όλοι τους από κοντά είναι αρκετά αγριευτικοί. Τελικά όμως ο δράκος μας ανακαλύπτει ότι κατά βάθος έχει αρκετά κοινά μαζί τους και η δρακομάζωξη εξελίσσεται σ’ ένα φοβερό πάρτι!


                                 

Μια τρυφερή ιστορία για την απελπισμένη ανάγκη ενός μοναχικού πλάσματος για παρέα. Για τα παγιωμένα στερεότυπα και την ανατροπή τους μέσα από τη συναναστροφή με τον άλλο, που, πέρα από προκαταλήψεις και αμφιβολίες, μπορεί να αποδειχθεί γόνιμη κι ενδιαφέρουσα. Μια ιστορία, τέλος, αυτογνωσίας, με ήρωα ένα δράκο που, απομονωμένος στον κλειστό του κόσμο, αγνοεί την πραγματική του φύση και τους ομοίους του, κατορθώνει ωστόσο να βρει την άκρη μέσα από τα αγαπημένα του βιβλία.

Επέλεξα να μιλήσω για τα συγκεκριμένα βιβλία στην αρχή τούτης της χρονιάς γιατί όλα τους συνιστούν ισχυρά εναύσματα φιλαναγνωσίας, καλλιεργώντας στα παιδιά την πεποίθηση ότι η ανάγνωση αποτελεί έναν ανοιχτό κόσμο χαράς, γνώσης και γνωριμίας με τον εαυτό μας και τους άλλους. Ας ελπίσουμε λοιπόν, επιστρατεύοντας όση αισιοδοξία μάς περισσεύει, ότι το 2013, όσο δυσοίωνο κι αν φαντάζει στο ξεκίνημά του, θα είναι μια καλή χρονιά για όλους, και μαζί για το καλό παιδικό βιβλίο, χαρίζοντάς σπουδαίες αναγνωστικές εμπειρίες σε μας και στα παιδιά μας.